రోడ్లపైనే వడ్లు.. పాలకుల హామీలు గాలిలో!
రైతు పండించిన పంటను కాపాడుకోవాలనుకోవడం తప్పు కాదు.. రహదారిపై ప్రయాణించే ప్రజలు సురక్షితంగా గమ్యానికి చేరుకోవాలనుకోవడం కూడా తప్పు కాదు. కానీ ఈ రెండు అవసరాల మధ్య సమతుల్యత సాధించాల్సిన పాలక వ్యవస్థ తన బాధ్యతను సక్రమంగా నిర్వర్తించకపోతే సమస్యలు ప్రాణాంతకంగా మారతాయి. తెలంగాణలో వరి కోతలు, ధాన్యం ఆరబెట్టే సీజన్‌ వచ్చిందంటే అనేక గ్రామీణ రహదారులు వడ్ల కుప్పలతో నిండిపోతున్నాయి. రెండు మార్గాలున్న రోడ్డులో ఒక మార్గాన్ని ధాన్యం ఆరబెట్టేందుకు వినియోగించడంతో వాహనాలన్నీ మరో మార్గంలోనే వెళ్లాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. ఎదురెదురుగా వచ్చే బస్సులు, లారీలు, కార్లు, ద్విచక్ర వాహనాలు ఒకే మార్గంలో ఇరుక్కుపోతున్నాయి. కొన్ని గ్రామాలకు బస్సుల రాకపోకలకూ ఆటంకాలు ఏర్పడుతున్నాయి. ప్రయాణికులు, అత్యవసర సేవలు, రోజువారీ రవాణాపై ప్రభావం పడుతోంది. రాత్రివేళల్లో వడ్ల కుప్పలు సరిగా కనిపించకపోవడం, వాటిని తప్పించుకునే క్రమంలో వాహనాలు అదుపుతప్పడం ప్రమాదాలకు దారితీస్తోంది. పంట సీజన్‌ వచ్చిన ప్రతిసారీ ఇదే సమస్య పునరావృతమవుతుండటం పాలనా వ్యవస్థ పనితీరుపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతోంది.
అనేక జిల్లాలలో పోలీసులు రహదారులపై ధాన్యం ఆరబెట్టవద్దని హెచ్చరిస్తున్నారు. ప్రజల భద్రత దృష్ట్యా ఈ సూచనలు అవసరమే. రహదారులను ధాన్యం ఆరబెట్టే ప్రదేశాలుగా మార్చడం వల్ల ఇతరుల ప్రాణాలకు ముప్పు ఏర్పడుతుందన్న విషయాన్ని రైతులు కూడా గుర్తించాలి. అయితే ఇక్కడే మరో ముఖ్యమైన ప్రశ్న ఎదురవుతోంది. ధాన్యం ఆరబెట్టేందుకు తగిన స్థలాలు, కల్లాలు అందుబాటులో లేకపోతే రైతులు ఏం చేయాలి? పంట చేతికొచ్చినప్పుడు ధాన్యాన్ని ఆరబెట్టడం అనివార్యం. తేమతో ఉన్న ధాన్యాన్ని సరిగ్గా ఆరబెట్టకపోతే నాణ్యత దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది. గ్రామాల్లో అవసరమైన వసతులు కల్పించకుండా రోడ్లపై ధాన్యం వేయవద్దని చెప్పడం సమస్యలో ఒక భాగాన్ని మాత్రమే పరిష్కరించే ప్రయత్నం అవుతుంది. రైతులు ఉద్దేశపూర్వకంగా ప్రజలకు ఇబ్బందులు కలిగించాలనే ఉద్దేశంతో రోడ్లను ఆక్రమిస్తున్నారని భావించడం సరికాదు. వారి పరిస్థితిని అర్థం చేసుకుని ప్రత్యామ్నాయం చూపించాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వానిదే.
హామీలు ఇచ్చిన నేతలు.. అమలు చేసేదెప్పుడు?
ఇక్కడే పాలకుల హామీల అసలు పరీక్ష మొదలవుతుంది. గ్రామాల్లో ధాన్యం ఆరబెట్టేందుకు కల్లాలు ఏర్పాటు చేస్తామని కొన్నిచోట్ల ప్రజాప్రతినిధులు హామీలు ఇవ్వడం, ఆ తర్వాత వాటి అమలును పట్టించుకోకపోవడం వంటి పరిస్థితులపై విమర్శలు కూడా ఉన్నాయి. ఎన్నికల సమయంలోనో, ప్రజల సమస్యలు ఎదురైనప్పుడో ఇచ్చే హామీలు కాగితాలకే పరిమితమైతే ప్రజలకు ప్రయోజనం ఏమిటి? రైతులకు అవసరమైన మౌలిక వసతులు కల్పించడం ప్రభుత్వాల బాధ్యత కాదా? ప్రతి ఏడాది వరి పంట పండుతుందని, కోతల సమయంలో ధాన్యాన్ని ఆరబెట్టాల్సి ఉంటుందని అధికారులకు తెలియని విషయం కాదు. అయినా పంట సీజన్‌ ప్రారంభమయ్యే నాటికి ప్రత్యామ్నాయ ఏర్పాట్లు సిద్ధంగా లేకపోవడం ప్రణాళికా లోపమే. సమస్య తలెత్తిన తర్వాత పోలీసులు హెచ్చరికలు జారీ చేయడం, అధికారులు పర్యటనలు నిర్వహించడం కంటే, సమస్య రాకముందే పరిష్కారం చూపడం సమర్థవంతమైన పాలనకు నిదర్శనం. కొన్నిచోట్ల ప్రజాప్రతినిధులు సొంత డబ్బులతోనైనా కల్లాలు ఏర్పాటు చేస్తామని హామీ ఇచ్చిన సందర్భాలున్నాయి. అలాంటి హామీలు ఆచరణలోకి వచ్చాయా? ఎన్ని కల్లాలు నిర్మించారు? ఎంతమంది రైతులకు ఉపయోగపడుతున్నాయి? అనే విషయాలపై స్పష్టత రావాలి.
ప్రకటనలు కాదు.. ఆచరణలో పరిష్కారం కావాలి
ప్రభుత్వం ఇకనైనా గ్రామాల వారీగా ధాన్యం ఆరబెట్టేందుకు అవసరమైన స్థలాలను గుర్తించాలి. అందుబాటులో ఉన్న ప్రభుత్వ భూములను పరిశీలించి, రైతులకు ఉపయోగపడేలా శాశ్వత కల్లాలు ఏర్పాటు చేయాలి. గ్రామ అవసరాలకు అనుగుణంగా కల్లాల సంఖ్య, విస్తీర్ణం నిర్ణయించాలి. పంచాయతీరాజ్‌, వ్యవసాయ, రెవెన్యూ శాఖలు సమన్వయంతో కార్యాచరణ రూపొందించాలి. గతంలో హామీలు ఇచ్చిన ప్రజాప్రతినిధులు వాటి అమలు స్థితిని ప్రజలకు వివరించాలి. శాశ్వత ఏర్పాట్లు పూర్తయ్యే వరకు ప్రమాదకరంగా ధాన్యం ఆరబెడుతున్న ప్రాంతాలను గుర్తించి, వాహనాల రాకపోకలకు ఆటంకం కలగకుండా తాత్కాలిక చర్యలు చేపట్టాలి. రాత్రివేళల్లో కనిపించే హెచ్చరిక సూచికలు ఏర్పాటు చేయాలి. అవసరమైన చోట్ల ప్రత్యామ్నాయ రవాణా మార్గాలను సూచించాలి. బస్సుల రాకపోకలు నిలిచిపోకుండా రవాణా శాఖ, పోలీసులు, స్థానిక సంస్థలు సమన్వయంతో పనిచేయాలి. రైతులకు కల్లాలు ఏర్పాటు చేయడం కేవలం ఒక నిర్మాణ పనిగా కాకుండా, గ్రామీణ భద్రతకు, వ్యవసాయ అవసరాలకు సంబంధించిన మౌలిక సదుపాయంగా చూడాలి.
రైతులపై చర్యలు తీసుకోవడం సులభమే.. కానీ రైతులను రోడ్లపైకి నెట్టే పరిస్థితులను మార్చడం అసలైన బాధ్యత. పోలీసుల హెచ్చరికలు తాత్కాలికంగా భయాన్ని కలిగించవచ్చు. కానీ కల్లాలు రైతులకు శాశ్వత పరిష్కారాన్ని అందిస్తాయి. రహదారులపై ధాన్యం ఉండకూడదంటే, ధాన్యం ఆరబెట్టేందుకు రహదారుల వెలుపల సరైన వసతులు ఉండాలి. ప్రజల ప్రాణాలు కాపాడాలంటే ప్రమాదాలకు కారణమయ్యే పరిస్థితులను తొలగించాలి. రైతుల కష్టాన్ని గౌరవించాలంటే వారి అవసరాలకు అనుగుణంగా మౌలిక సదుపాయాలు కల్పించాలి. ఈ రెండింటిలో ఏ ఒక్కదానిని నిర్లక్ష్యం చేసినా నష్టపోయేది సామాన్య ప్రజలే.
హామీలు ఇచ్చి మరిచిపోవడం కాదు.. కల్లాలు నిర్మించి చూపించాలి. హెచ్చరికలు జారీ చేయడం మాత్రమే కాదు.. ప్రమాదాలకు దారితీసే పరిస్థితులను మార్చాలి. రైతు పంటను కాపాడుతూ, ప్రజల ప్రాణాలకు భరోసా కల్పించే బాధ్యతను ప్రభుత్వాలు ఇప్పటికైనా గుర్తించాలి. రోడ్లు రవాణా కోసం.. కల్లాలు ధాన్యం కోసం. ఈ స్పష్టత పాలనలో ఆచరణలోకి వచ్చినప్పుడే వడ్ల కుప్పల సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం లభిస్తుంది.
