మూడు దేశాలు.. ఒక్క యూనియన్.. బ్రిటన్లో మళ్లీ విభజన చర్చ !
స్కాట్లాండ్ – వేల్స్ – ఉత్తర ఐర్లాండ్ నేతల కీలక ఒప్పందం.. వెస్ట్మినిస్టర్ భవిష్యత్తుపై ప్రశ్నలు
లండన్, సెప్టెంబర్ 17 (నవజ్యోతి ప్రతినిధి):
శతాబ్దాలుగా పలు ఒప్పందాలు – చట్టాలు – రాజకీయ పరిణామాలతో ఏర్పడిన
యునైటెడ్ కింగ్డమ్ (UK) భవిష్యత్తుపై మరోసారి చర్చ మొదలైంది.
స్కాటిష్ నేషనల్ పార్టీ (SNP), ప్లెయిడ్ కిమ్రూ (Plaid Cymru), సిన్ ఫెయిన్
(Sinn Féin) నేతలు సెప్టెంబర్ 14న వేల్స్ రాజధాని కార్డిఫ్లో సమావేశమై
రాజ్యాంగ మార్పులకు సిద్ధం కావాలని బ్రిటన్ ప్రభుత్వాన్ని కోరుతూ అవగాహన
ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు. 1
యునైటెడ్ కింగ్డమ్ (UK) భవిష్యత్తుపై మరోసారి చర్చ మొదలైంది.
స్కాటిష్ నేషనల్ పార్టీ (SNP), ప్లెయిడ్ కిమ్రూ (Plaid Cymru), సిన్ ఫెయిన్
(Sinn Féin) నేతలు సెప్టెంబర్ 14న వేల్స్ రాజధాని కార్డిఫ్లో సమావేశమై
రాజ్యాంగ మార్పులకు సిద్ధం కావాలని బ్రిటన్ ప్రభుత్వాన్ని కోరుతూ అవగాహన
ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు. 1
🔥 తాజా పరిణామం.. కార్డిఫ్ ఒప్పందం
స్కాట్లాండ్ ఫస్ట్ మినిస్టర్ జాన్ స్విన్నీ, వేల్స్ ఫస్ట్ మినిస్టర్
రున్ ఆప్ ఐయోర్వెర్త్, ఉత్తర ఐర్లాండ్ ఫస్ట్ మినిస్టర్
మిషెల్ ఓ’నీల్ – సిన్ ఫెయిన్ అధ్యక్షురాలు
మేరీ లూ మెక్డొనాల్డ్ కార్డిఫ్లో సమావేశమయ్యారు.
మూడు ప్రాంతాల రాజకీయ పార్టీల నేతలు తమ భవిష్యత్తును ప్రజాస్వామ్య పద్ధతిలో
నిర్ణయించుకునే హక్కును ప్రస్తావిస్తూ రాజ్యాంగ మార్పులకు పిలుపునిచ్చారు.
2
రున్ ఆప్ ఐయోర్వెర్త్, ఉత్తర ఐర్లాండ్ ఫస్ట్ మినిస్టర్
మిషెల్ ఓ’నీల్ – సిన్ ఫెయిన్ అధ్యక్షురాలు
మేరీ లూ మెక్డొనాల్డ్ కార్డిఫ్లో సమావేశమయ్యారు.
మూడు ప్రాంతాల రాజకీయ పార్టీల నేతలు తమ భవిష్యత్తును ప్రజాస్వామ్య పద్ధతిలో
నిర్ణయించుకునే హక్కును ప్రస్తావిస్తూ రాజ్యాంగ మార్పులకు పిలుపునిచ్చారు.
2
⚖️ కానీ.. UK వెంటనే విడిపోదు
ఈ అవగాహన ఒప్పందం స్వయంగా యునైటెడ్ కింగ్డమ్ రాజ్యాంగాన్ని మార్చదు.
సమావేశంలో నేతలు తమ పార్టీల తరఫున సంతకం చేశారు. స్వాతంత్ర్యం లేదా
యూనియన్ నుంచి విడిపోవడానికి ప్రత్యేక చట్టపరమైన ప్రక్రియలు అవసరం.
అందువల్ల ఈ ఒప్పందాన్ని ప్రస్తుతం రాజకీయ ప్రకటన – ఒత్తిడి చర్యగా చూడాలి.
సమావేశంలో నేతలు తమ పార్టీల తరఫున సంతకం చేశారు. స్వాతంత్ర్యం లేదా
యూనియన్ నుంచి విడిపోవడానికి ప్రత్యేక చట్టపరమైన ప్రక్రియలు అవసరం.
అందువల్ల ఈ ఒప్పందాన్ని ప్రస్తుతం రాజకీయ ప్రకటన – ఒత్తిడి చర్యగా చూడాలి.
1998 తర్వాత కొత్త రాజకీయ వ్యవస్థ
1998 Good Friday Agreementతో ఉత్తర ఐర్లాండ్లో అధికార వికేంద్రీకరణ
వ్యవస్థకు బలం వచ్చింది. అదే కాలంలో Scotland Act – Walesలోని
devolution చట్టాల ద్వారా స్కాట్లాండ్ – వేల్స్కు ప్రత్యేక శాసన సంస్థలు
ఏర్పడ్డాయి. ఉత్తర ఐర్లాండ్ భవిష్యత్తుపై మాత్రం ప్రజల సమ్మతి
(principle of consent) కీలక సూత్రంగా కొనసాగుతోంది.
3
వ్యవస్థకు బలం వచ్చింది. అదే కాలంలో Scotland Act – Walesలోని
devolution చట్టాల ద్వారా స్కాట్లాండ్ – వేల్స్కు ప్రత్యేక శాసన సంస్థలు
ఏర్పడ్డాయి. ఉత్తర ఐర్లాండ్ భవిష్యత్తుపై మాత్రం ప్రజల సమ్మతి
(principle of consent) కీలక సూత్రంగా కొనసాగుతోంది.
3
🤝 స్కాట్లాండ్ – వేల్స్ మధ్య ‘కార్డిఫ్ ఒప్పందం’
సెప్టెంబర్ 14న స్కాట్లాండ్ – వేల్స్ ప్రభుత్వాలు ప్రత్యేకంగా
Cardiff Agreementపై సంతకం చేశాయి. పేదరికం, జీవన ప్రమాణాలు,
ఆర్థిక వృద్ధి, ఆర్థిక విధానాలు, వాతావరణ మార్పు, అంతర్జాతీయ సంబంధాలు,
యూరోపియన్ యూనియన్తో సంబంధాలు, భాష – సంస్కృతి – క్రీడలు వంటి అంశాల్లో
సహకారానికి ఈ ఒప్పందం రూపకల్పన చేసింది. ఇది స్వాతంత్ర్య ప్రక్రియను
ప్రారంభించే చట్టపరమైన పత్రం కాదు. 4
Cardiff Agreementపై సంతకం చేశాయి. పేదరికం, జీవన ప్రమాణాలు,
ఆర్థిక వృద్ధి, ఆర్థిక విధానాలు, వాతావరణ మార్పు, అంతర్జాతీయ సంబంధాలు,
యూరోపియన్ యూనియన్తో సంబంధాలు, భాష – సంస్కృతి – క్రీడలు వంటి అంశాల్లో
సహకారానికి ఈ ఒప్పందం రూపకల్పన చేసింది. ఇది స్వాతంత్ర్య ప్రక్రియను
ప్రారంభించే చట్టపరమైన పత్రం కాదు. 4
🏴 స్కాట్లాండ్.. రిఫరెండానికి అడ్డంకి
2022లో UK Supreme Court ఇచ్చిన తీర్పు ప్రకారం యూనియన్ – UK పార్లమెంట్కు
సంబంధించిన అంశాలు రిజర్వ్డ్ విషయాలు. అందువల్ల స్కాటిష్ పార్లమెంట్
స్వయంగా స్వాతంత్ర్య రిఫరెండం నిర్వహించే చట్టాన్ని చేయలేదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
2014లో మాత్రం UK – స్కాటిష్ ప్రభుత్వాల మధ్య ఒప్పందం ద్వారా చట్టబద్ధంగా
రిఫరెండం జరిగింది. 5
సంబంధించిన అంశాలు రిజర్వ్డ్ విషయాలు. అందువల్ల స్కాటిష్ పార్లమెంట్
స్వయంగా స్వాతంత్ర్య రిఫరెండం నిర్వహించే చట్టాన్ని చేయలేదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
2014లో మాత్రం UK – స్కాటిష్ ప్రభుత్వాల మధ్య ఒప్పందం ద్వారా చట్టబద్ధంగా
రిఫరెండం జరిగింది. 5
2014 రిఫరెండం: స్కాట్లాండ్లో 55.3% మంది UKలో కొనసాగడానికి
ఓటు వేశారు – 44.7% మంది స్వాతంత్ర్యానికి ఓటు వేశారు. 6
ఓటు వేశారు – 44.7% మంది స్వాతంత్ర్యానికి ఓటు వేశారు. 6
🇮🇪 ఉత్తర ఐర్లాండ్ పరిస్థితి వేరు
Good Friday Agreement ప్రకారం ఉత్తర ఐర్లాండ్ రాజ్యాంగ స్థితిలో మార్పు
ప్రజల మెజారిటీ సమ్మతితోనే జరగాలి. UK నుంచి బయటకు వెళ్లి ఐక్య ఐర్లాండ్లో
చేరే అంశంపై ప్రజాభిప్రాయ సేకరణకు ప్రత్యేక రాజ్యాంగ వ్యవస్థ ఉంది.
7
ప్రజల మెజారిటీ సమ్మతితోనే జరగాలి. UK నుంచి బయటకు వెళ్లి ఐక్య ఐర్లాండ్లో
చేరే అంశంపై ప్రజాభిప్రాయ సేకరణకు ప్రత్యేక రాజ్యాంగ వ్యవస్థ ఉంది.
7
🏴 వేల్స్కు ప్రత్యేక ప్రక్రియ
స్కాట్లాండ్ – ఉత్తర ఐర్లాండ్ల మాదిరిగా వేల్స్ స్వాతంత్ర్యానికి
ప్రత్యేకంగా అమలులో ఉన్న ఆటోమేటిక్ ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ విధానం లేదు.
అందువల్ల స్వతంత్ర దేశంగా మారే ప్రక్రియకు రాజకీయ – చట్టపరమైన చర్యలు అవసరం.
ప్రస్తుతం వేల్స్ – స్కాట్లాండ్ ప్రభుత్వాల మధ్య కుదిరిన కార్డిఫ్ ఒప్పందం
ప్రధానంగా సహకారానికి సంబంధించినది. 8
ప్రత్యేకంగా అమలులో ఉన్న ఆటోమేటిక్ ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ విధానం లేదు.
అందువల్ల స్వతంత్ర దేశంగా మారే ప్రక్రియకు రాజకీయ – చట్టపరమైన చర్యలు అవసరం.
ప్రస్తుతం వేల్స్ – స్కాట్లాండ్ ప్రభుత్వాల మధ్య కుదిరిన కార్డిఫ్ ఒప్పందం
ప్రధానంగా సహకారానికి సంబంధించినది. 8
⚡ స్కాట్లాండ్ ఇంధన ప్రాధాన్యం
2025లో స్కాట్లాండ్ 38.5 TWh పునరుత్పాదక విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేసింది.
ఇందులో గాలి విద్యుత్ వాటా 30.8 TWh. అదే ఏడాది పునరుత్పాదక విద్యుత్
సామర్థ్యం 17.9 GWగా ఉంది. స్కాట్లాండ్ 2025లో నికరంగా 20.8 TWh విద్యుత్ను
ఎగుమతి చేసింది. భవిష్యత్తులో రాజ్యాంగ మార్పు జరిగితే విద్యుత్ మార్కెట్లు,
ట్రాన్స్మిషన్ నెట్వర్క్లు – సముద్రతీర ఇంధన వనరులపై ఒప్పందాలు కీలకంగా మారే అవకాశం ఉంది.
9
ఇందులో గాలి విద్యుత్ వాటా 30.8 TWh. అదే ఏడాది పునరుత్పాదక విద్యుత్
సామర్థ్యం 17.9 GWగా ఉంది. స్కాట్లాండ్ 2025లో నికరంగా 20.8 TWh విద్యుత్ను
ఎగుమతి చేసింది. భవిష్యత్తులో రాజ్యాంగ మార్పు జరిగితే విద్యుత్ మార్కెట్లు,
ట్రాన్స్మిషన్ నెట్వర్క్లు – సముద్రతీర ఇంధన వనరులపై ఒప్పందాలు కీలకంగా మారే అవకాశం ఉంది.
9
☢️ మరో పెద్ద ప్రశ్న.. బ్రిటన్ అణు నిరోధక వ్యవస్థ
బ్రిటన్ Trident అణు నిరోధక వ్యవస్థకు సంబంధించిన సబ్మెరైన్లు
స్కాట్లాండ్లోని Faslane స్థావరాన్ని ఉపయోగిస్తున్నాయి. స్కాట్లాండ్ స్వాతంత్ర్యం
సాధించిన పరిస్థితిలో ఈ స్థావరాల భవిష్యత్తు – అణు ఆయుధాల నిర్వహణ – వాటి
తరలింపు వంటి అంశాలు కీలక చర్చగా మారే అవకాశం ఉంది. ఈ అంశం రక్షణ – ఆర్థిక
పరంగా క్లిష్టమైనదిగా పరిగణించబడుతోంది.
స్కాట్లాండ్లోని Faslane స్థావరాన్ని ఉపయోగిస్తున్నాయి. స్కాట్లాండ్ స్వాతంత్ర్యం
సాధించిన పరిస్థితిలో ఈ స్థావరాల భవిష్యత్తు – అణు ఆయుధాల నిర్వహణ – వాటి
తరలింపు వంటి అంశాలు కీలక చర్చగా మారే అవకాశం ఉంది. ఈ అంశం రక్షణ – ఆర్థిక
పరంగా క్లిష్టమైనదిగా పరిగణించబడుతోంది.
🇪🇺 యూరోపియన్ యూనియన్ అంశం
స్కాట్లాండ్ – వేల్స్ రాజకీయ సహకారంలో యూరోపియన్ యూనియన్తో సంబంధాలకు
ప్రాధాన్యం పెరిగింది. అయితే UK నుంచి విడిపోయిన తర్వాత ఏ ప్రాంతమైనా
స్వయంచాలకంగా EU సభ్యదేశంగా మారదు. సభ్యత్వం కోసం EU నిబంధనల ప్రకారం
ప్రత్యేక ప్రక్రియ అవసరం.
ప్రాధాన్యం పెరిగింది. అయితే UK నుంచి విడిపోయిన తర్వాత ఏ ప్రాంతమైనా
స్వయంచాలకంగా EU సభ్యదేశంగా మారదు. సభ్యత్వం కోసం EU నిబంధనల ప్రకారం
ప్రత్యేక ప్రక్రియ అవసరం.
🔎 ఇక ముందు ఏం జరగాలి?
UK విభజనకు కేవలం రాజకీయ పార్టీల ఒప్పందం సరిపోదు. సంబంధిత ప్రాంతాల్లో
ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలు – చట్టపరమైన చర్యలు – UK ప్రభుత్వంతో చర్చలు అవసరం.
ఆస్తులు, అప్పులు, పింఛన్లు, పౌరసత్వం, సరిహద్దులు, వాణిజ్యం, రక్షణ,
ఇంధన వనరులు – అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలపై కూడా భవిష్యత్తులో నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలు – చట్టపరమైన చర్యలు – UK ప్రభుత్వంతో చర్చలు అవసరం.
ఆస్తులు, అప్పులు, పింఛన్లు, పౌరసత్వం, సరిహద్దులు, వాణిజ్యం, రక్షణ,
ఇంధన వనరులు – అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలపై కూడా భవిష్యత్తులో నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
ప్రస్తుతం పరిస్థితి:
తాజా ఒప్పందాలు UK వెంటనే విడిపోతుందనే అర్థం ఇవ్వవు. అయితే స్కాట్లాండ్,
వేల్స్ – ఉత్తర ఐర్లాండ్లోని జాతీయవాద రాజకీయ శక్తులు తమ రాజ్యాంగ భవిష్యత్తుపై
సమన్వయంతో ముందుకు రావడం బ్రిటన్ రాజకీయాల్లో కొత్త చర్చకు దారితీసింది.
రాజ్యాంగ మార్పు చివరకు ప్రజాస్వామ్య – చట్టపరమైన ప్రక్రియలపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.
తాజా ఒప్పందాలు UK వెంటనే విడిపోతుందనే అర్థం ఇవ్వవు. అయితే స్కాట్లాండ్,
వేల్స్ – ఉత్తర ఐర్లాండ్లోని జాతీయవాద రాజకీయ శక్తులు తమ రాజ్యాంగ భవిష్యత్తుపై
సమన్వయంతో ముందుకు రావడం బ్రిటన్ రాజకీయాల్లో కొత్త చర్చకు దారితీసింది.
రాజ్యాంగ మార్పు చివరకు ప్రజాస్వామ్య – చట్టపరమైన ప్రక్రియలపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.
ఆధారాలు: UK Supreme Court – GOV.UK – GOV.SCOT – GOV.WALES – Northern Ireland Assembly – Reuters/Associated Press ఆధారిత తాజా నివేదికలు.
“`10
