అమెరికా నిషేధించినా.. డీజిల్ ఎగుమతులు ఆపం!
న్యూఢిల్లీ, సెప్టెంబర్ 25 (నవజ్యోతి ప్రతినిధి): ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లో డీజిల్ సరఫరా కొరత తీవ్రతరమవుతున్న వేళ భారత్ కీలక నిర్ణయం ప్రకటించింది. అమెరికా ప్రభుత్వం డీజిల్ ఎగుమతులపై ఆంక్షలు విధించినా.. భారత్ తన అంతర్జాతీయ ఎగుమతి ఒప్పందాలను కొనసాగిస్తుందని కేంద్ర పెట్రోలియం శాఖ మంత్రి హర్దీప్ సింగ్ పూరి స్పష్టం చేశారు. న్యూఢిల్లీలో జరిగిన పీఏఎఫ్ఐ 13వ వార్షిక సదస్సులో ఆయన ఈ విషయాన్ని వెల్లడించారు. 1
విదేశీ కొనుగోలుదారులతో కుదుర్చుకున్న ఒప్పందాలను మధ్యలో నిలిపివేయబోమని పూరి పేర్కొన్నారు. భారత్ సంవత్సరాలుగా రిఫైనింగ్ సామర్థ్యాన్ని పెంచుకుంటూ రావడం వల్ల దేశీయ అవసరాలతో పాటు అంతర్జాతీయ మార్కెట్కు కూడా ఇంధనాన్ని సరఫరా చేసే స్థాయికి చేరిందని తెలిపారు. ఒప్పందాలను గౌరవించకపోతే భారతీయ ఇంధన ఎగుమతిదారులపై కొనుగోలుదారుల నమ్మకం దెబ్బతింటుందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. 2
పశ్చిమాసియాలో కొనసాగుతున్న యుద్ధ పరిస్థితులు, రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం కారణంగా ప్రపంచ డీజిల్ సరఫరా వ్యవస్థపై ఒత్తిడి పెరిగింది. రష్యా అంతర్జాతీయ మార్కెట్కు డీజిల్ సరఫరాను గణనీయంగా తగ్గించడంతో ఇతర దేశాల నుంచి సరఫరాపై ఆధారపడాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. డీజిల్ ధరలు ముడిచమురు ధరల కంటే వేగంగా పెరగడం వల్ల రవాణా, వ్యవసాయం, నిర్మాణ రంగాలపై వ్యయభారం పెరుగుతోంది. 3
అమెరికాలో డీజిల్ ధరలు రికార్డు స్థాయికి చేరడంతో దేశీయ మార్కెట్లో సరఫరాను పెంచేందుకు ఎగుమతులను పరిమితం చేయాలనే ప్రతిపాదన తెరపైకి వచ్చింది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ కూడా డీజిల్ ఎగుమతులపై ఆంక్షల ప్రతిపాదనను పరిశీలించాలని అధికారులను కోరారు. అయితే ఇప్పటివరకు తుది నిర్ణయం తీసుకోలేదు. 4
అమెరికా ఇంధన మంత్రి క్రిస్ రైట్ మాత్రం డీజిల్ ఎగుమతులపై నిషేధం ఆశించిన ఫలితాన్ని ఇవ్వకపోవచ్చని, దీనివల్ల గ్యాసోలిన్, విమాన ఇంధనం వంటి ఇతర ఇంధనాల ధరలపై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని వ్యాఖ్యానించారు. అమెరికా ప్రభుత్వం ప్రస్తుతం పూర్తి నిషేధానికి బదులుగా స్వచ్ఛందంగా ఎగుమతులను పరిమితం చేసే మార్గాలపైనా రిఫైనరీ సంస్థలతో చర్చిస్తున్నట్లు రాయిటర్స్ తెలిపింది. 5
రష్యా నుంచి సముద్ర మార్గంలో డీజిల్ సరఫరా తగ్గడంతో భారత్ అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో కీలక సరఫరాదారుగా ఎదిగింది. కేప్లర్ డేటా ప్రకారం ఈ ఏడాది సముద్ర మార్గంలో డీజిల్ సరఫరాలో భారత్ రష్యాను అధిగమించి అమెరికా తర్వాత రెండో స్థానానికి చేరింది. ప్రపంచ సముద్ర మార్గ డీజిల్ ఎగుమతుల్లో భారత్ వాటా సుమారు 10 శాతంగా ఉన్నట్లు ఆ డేటా సూచిస్తోంది. 6
మారిషస్తో ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ కుదుర్చుకున్న ఐదేళ్ల ఇంధన సరఫరా ఒప్పందాన్ని పూరి ఉదాహరణగా ప్రస్తావించారు. ఈ ఒప్పందంలో భాగంగా తొలి డీజిల్ కార్గో ఇప్పటికే మారిషస్కు చేరిందని తెలిపారు. అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలను గౌరవించడం ద్వారా భారతీయ ఇంధన సరఫరాదారులపై విశ్వాసాన్ని మరింత పెంచుకోవచ్చని ఆయన పేర్కొన్నారు. 7
భారత్ రిఫైనింగ్ సామర్థ్యం ప్రస్తుతం సుమారు 267 మిలియన్ టన్నుల వార్షిక సామర్థ్యం (ఎంటీపీఏ) వద్ద ఉందని పూరి తెలిపారు. ఏడాదిలో ఇది దాదాపు 290 ఎంటీపీఏకు చేరుతుందని, 2030-32 నాటికి 320 ఎంటీపీఏకు పెంచే లక్ష్యంతో ముందుకు వెళ్తున్నామని చెప్పారు. ఇదే సమయంలో యూరప్లోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో రిఫైనింగ్ సామర్థ్యం తగ్గుతున్నట్లు ఆయన పేర్కొన్నారు. 8
భారత్లో రిఫైనింగ్ రంగంలో పెట్టుబడులకు విదేశీ చమురు దిగ్గజాలు ఆసక్తి చూపుతున్నాయని పూరి తెలిపారు. సౌదీ అరేబియాకు చెందిన సౌదీ అరామ్కో, అబుదాబి నేషనల్ ఆయిల్ కంపెనీ (అడ్నాక్) భారత రిఫైనింగ్ రంగంలో పెట్టుబడులపై చర్చలు జరుపుతున్నాయని చెప్పారు. భారతదేశంలో పెరుగుతున్న డౌన్స్ట్రీమ్ ఇంధన మార్కెట్లో వాటా కూడా విదేశీ సంస్థలు కోరుకుంటున్నాయని ఆయన పేర్కొన్నారు. 9
హార్ముజ్ జలసంధి సంక్షోభ సమయంలోనూ దేశంలో ఎల్పీజీ సరఫరా నిలిచిపోకుండా చర్యలు తీసుకున్నామని పూరి తెలిపారు. సంక్షోభం తీవ్రంగా ఉన్న సమయంలో ఎల్పీజీ నిల్వలు, సరఫరాను ప్రతిరోజూ పర్యవేక్షించినట్లు చెప్పారు. యూఏఈ భాగస్వాములు, విదేశాంగ శాఖ, భారత నౌకాదళం, ఇతర ప్రభుత్వ సంస్థల సమన్వయంతో దేశీయ వినియోగదారులకు ఎల్పీజీ సరఫరాను కొనసాగించగలిగామని తెలిపారు. 10
ఇదిలా ఉండగా.. ప్రపంచ డీజిల్ మార్కెట్లో కొరత తక్షణంగా ముగిసే పరిస్థితి కనిపించడం లేదని రాయిటర్స్ నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి. ఇరాన్, ఉక్రెయిన్ యుద్ధాల ప్రభావంతో నిల్వలు తగ్గడం, రష్యా సరఫరాపై ఆంక్షలు, రిఫైనరీలపై ఒత్తిడి వంటి అంశాలు కొనసాగితే 2027 వరకూ సరఫరా ఒత్తిడి ఉండే అవకాశం ఉందని పరిశ్రమ విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. 11
