న్యూయార్క్, సెప్టెంబర్ 23 (నవజ్యోతి ప్రతినిధి):
ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న భౌగోళిక-రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, సరఫరా గొలుసుల్లో అంతరాయాలు, ఇంధన-ఆహార భద్రత సవాళ్లు, అప్పుల భారం వంటి సమస్యలను ఎదుర్కొనేందుకు గ్లోబల్ సౌత్ దేశాలు మరింత సమన్వయంతో పనిచేయాలని భారత విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ పిలుపునిచ్చారు. ఐక్యరాజ్యసమితి 81వ సర్వసభ్య సమావేశం సందర్భంగా గ్లోబల్ సౌత్ దేశాలు – మిత్రదేశాల ఉన్నతస్థాయి సమావేశానికి ఆయన అధ్యక్షత వహించారు.
ప్రపంచ వ్యవస్థ ప్రస్తుతం అనేక ఒత్తిళ్లను ఎదుర్కొంటోందని జైశంకర్ పేర్కొన్నారు. ఘర్షణలు, భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు పెరగడంతో పాటు సరఫరా వ్యవస్థలు, వాణిజ్యం ఒత్తిడికి గురవుతున్నాయని చెప్పారు. పెట్టుబడుల ప్రవాహాలు విభజితమవుతున్నాయని, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో రుణ భారం పెరుగుతోందని తెలిపారు. అదే సమయంలో అభివృద్ధి కోసం అవసరమైన ఆర్థిక సహాయం తగినంతగా అందడం లేదని, వాతావరణ మార్పుల ప్రభావం కూడా తీవ్రతరం అవుతోందని పేర్కొన్నారు.
సరఫరా వ్యవస్థల్లో ‘చోక్పాయింట్లు’ వద్దు
సరఫరా గొలుసులు, ఆర్థిక వ్యవస్థలు, కనెక్టివిటీని కొద్ది మార్గాలు లేదా కేంద్రాలపై ఆధారపడే పరిస్థితి నుంచి బయటపడాలని జైశంకర్ సూచించారు. ఇంధన లభ్యత, ధరలను ప్రభావితం చేసే చర్యలు ప్రపంచ ఇంధన భద్రతకు ముప్పుగా మారకుండా చూడాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు.
ఆహార భద్రతపై ప్రత్యేక దృష్టి
ధాన్యాలు, ఎరువుల సరఫరాలో ఎదురవుతున్న సమస్యలను పరిష్కరించడం ద్వారా ఆహార భద్రతను బలోపేతం చేయాలని ఆయన కోరారు. న్యాయమైన ఆర్థిక, వాణిజ్య విధానాలను అనుసరించడం ద్వారా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల పారిశ్రామికీకరణ, ఉత్పత్తి సామర్థ్యాలను పెంచాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు పారిశ్రామికీకరణ హక్కును నిరాకరించకూడదని స్పష్టం చేశారు.
సముద్ర మార్గాల భద్రత కీలకం
అంతర్జాతీయ సముద్ర మార్గాలను సురక్షితంగా ఉంచడం కూడా గ్లోబల్ సౌత్ దేశాల ఉమ్మడి ప్రాధాన్యతగా ఉండాలని జైశంకర్ అన్నారు. సముద్ర రవాణా, వాణిజ్య నౌకల భద్రతతో పాటు నావికుల రక్షణకు తగిన చర్యలు అవసరమని పేర్కొన్నారు.
ఏఐతో కొత్త అంతరాలు వద్దు
కృత్రిమ మేధస్సు (ఏఐ) కారణంగా ప్రపంచంలో వస్తున్న వేగవంతమైన మార్పులను దేశాలు కలిసి ఎదుర్కోవాలని జైశంకర్ సూచించారు. సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అందుబాటులో ఉన్న దేశాలు, వెనుకబడిన దేశాల మధ్య కొత్త విభజనలు ఏర్పడకుండా చర్యలు తీసుకోవాలని అన్నారు.
నిర్ణయాల్లో గ్లోబల్ సౌత్కు భాగస్వామ్యం
తమపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపే అంతర్జాతీయ నిర్ణయ ప్రక్రియల్లో గ్లోబల్ సౌత్ దేశాలకు మరింత ప్రాతినిధ్యం కల్పించాలని జైశంకర్ కోరారు. ఆర్థిక, సాంకేతిక, పర్యావరణ రంగాల్లో పరస్పర సహకారాన్ని పెంచుకోవడంతో పాటు ఇప్పటికే ఉన్న అంతర్జాతీయ వేదికలను ఉపయోగించుకుని తమ సమస్యలను ప్రపంచ దృష్టికి తీసుకెళ్లాలని సూచించారు.
‘‘ఆర్థిక, సాంకేతిక, పర్యావరణ సహకారాన్ని మరింత బలోపేతం చేయాలి. మన ఆందోళనలను తెలియజేసేందుకు ఇప్పటికే ఉన్న వేదికలను ఉపయోగించుకోవాలి. అదే సమయంలో సంస్కరించిన బహుళపక్ష వ్యవస్థ కోసం కృషి చేయాలి’’ అని జైశంకర్ పేర్కొన్నారు. గ్లోబల్ సౌత్ దేశాల మధ్య సమన్వయం పెరిగితే అభివృద్ధి, భద్రత, సాంకేతికత వంటి కీలక అంశాల్లో వాటి స్వరం మరింత బలపడుతుందన్నది ఆయన ప్రసంగం ద్వారా స్పష్టమైంది.
