హైదరాబాద్ భూగర్భ జలాల్లో కలుషిత ముప్పు!
ఓస్మానియా యూనివర్సిటీ, జేఎన్టీయూ హైదరాబాద్, సీఎస్ఐఆర్–నేషనల్ జియోఫిజికల్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ పరిశోధకులు 2023లో వర్షాకాలానికి ముందు, తర్వాత మొత్తం 44 భూగర్భ జల నమూనాలను పరిశీలించారు. తాజా పరిశోధన 9 సెప్టెంబర్ 2026న ప్రచురితమైంది. 1
తాగునీటిలో నైట్రేట్కు 45 మిల్లీగ్రాములు/లీటర్ పరిమితిగా తీసుకోగా.. వర్షాకాలానికి ముందు సేకరించిన నమూనాల్లో 36 శాతం, వర్షాకాలం తర్వాత 40 శాతం నమూనాల్లో ఈ పరిమితిని మించింది.
నైట్రేట్ స్థాయులు వర్షాకాలానికి ముందు 3 నుంచి 230 mg/L వరకు, తర్వాత 5 నుంచి 797 mg/L వరకు నమోదయ్యాయి. ముఖ్యంగా నగరంలోని నైరుతి, మధ్య ప్రాంతాల్లో అధిక స్థాయులు గుర్తించారు. 2
ఫ్లోరైడ్ విషయంలో పరిస్థితి మరింత ఆందోళనకరంగా ఉంది. 1 mg/Lను ఆమోదయోగ్య పరిమితిగా తీసుకోగా.. వర్షాకాలానికి ముందు 64 శాతం, తర్వాత 59 శాతం నమూనాల్లో అంతకంటే ఎక్కువగా నమోదైంది.
ఫ్లోరైడ్ స్థాయులు 0.21 నుంచి 3.03 mg/L వరకు, వర్షాకాలం తర్వాత 0.28 నుంచి 5.94 mg/L వరకు నమోదయ్యాయి. ఉత్తర, దక్షిణ, నైరుతి ప్రాంతాల్లో ఎక్కువగా గుర్తించారు. 3
అధ్యయనంలో నైట్రేట్, ఫ్లోరైడ్తో పాటు ఇతర నీటి నాణ్యత సూచికల్లోనూ సమస్యలు కనిపించాయి. 95 శాతం ప్రీ-మాన్సూన్ నమూనాల్లో, 86 శాతం పోస్ట్-మాన్సూన్ నమూనాల్లో టీడీఎస్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్ పేర్కొన్న 500 mg/L పరిమితిని మించింది.
అలాగే నీటి కాఠిన్యం కూడా వర్షాకాలానికి ముందు 75 శాతం, తర్వాత 84 శాతం నమూనాల్లో అనుమతించదగిన స్థాయిని మించినట్లు మరో తాజా నివేదిక పేర్కొంది. 4
నైట్రేట్ కాలుష్యానికి రసాయన ఎరువుల వినియోగం, మురుగునీరు భూగర్భంలోకి చేరడం, సెప్టిక్ ట్యాంకుల లీకేజీలు, పట్టణ మురుగునీరు ప్రధాన కారణాలుగా అధ్యయనం పేర్కొంది. వర్షాలు పడినప్పుడు నేలలోని నైట్రోజన్ సమ్మేళనాలు భూగర్భ జలాల్లోకి చేరే అవకాశం ఉంది.
నైట్రేట్కు భిన్నంగా ఫ్లోరైడ్ అధికంగా ఉండటానికి ప్రధానంగా గ్రానైట్ శిలల వాతావరణ ప్రభావం, భూగర్భ జలాలు ఆక్విఫర్లోని ఖనిజాలతో ఎక్కువకాలం సంపర్కంలో ఉండటం కారణమని పరిశోధకులు గుర్తించారు. అంటే ఫ్లోరైడ్ కాలుష్యంలో సహజ భౌగోళిక ప్రక్రియల పాత్ర కూడా ఉంది. 5
అమెరికా పర్యావరణ పరిరక్షణ సంస్థ మార్గదర్శకాల ప్రకారం హజార్డ్ కోషియంట్ (HQ) 1 కంటే ఎక్కువగా ఉంటే సంభావ్య నాన్-కార్సినోజెనిక్ ఆరోగ్య ప్రమాదాన్ని సూచిస్తుంది.
పిల్లల్లో ఫ్లోరైడ్ సగటు HQ వర్షాకాలానికి ముందు 1.04 నుంచి తర్వాత 1.11కు పెరిగింది. నైట్రేట్ విషయంలో ఇది 1.81 నుంచి 3.78కు పెరిగింది. రెండింటినీ కలిపిన మొత్తం హజార్డ్ ఇండెక్స్ పిల్లల్లో 3.07 నుంచి 3.78కు చేరగా, పెద్దల్లో 2.27 నుంచి 2.79గా ఉంది. 6
అధిక నైట్రేట్, ఫ్లోరైడ్ కలిగిన నీటిని దీర్ఘకాలం తీసుకోవడం ఆరోగ్యానికి సమస్యలు కలిగించే అవకాశం ఉందని అధ్యయనం హెచ్చరిస్తోంది. పిల్లల్లో శరీర బరువుతో పోలిస్తే కలుషిత నీటి ప్రభావం ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉండటంతో వారిని ఎక్కువగా ప్రభావిత వర్గంగా పరిశోధకులు గుర్తించారు.
తెలంగాణలోని ఇతర ప్రాంతాలపై జరిగిన గత పరిశోధనల్లోనూ భూగర్భ జలాల్లో నైట్రేట్, ఫ్లోరైడ్ సమస్యలు నమోదయ్యాయి. యాచారం ప్రాంతంపై జరిగిన ఒక అధ్యయనంలో గ్రానైట్ ప్రాంతాల్లో ఫ్లోరైడ్ అధికంగా ఉన్నట్లు గుర్తించారు. దీంతో హైదరాబాద్ పరిసరాల్లో భూగర్భ జలాల నాణ్యతపై నిరంతర పర్యవేక్షణ అవసరమని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. 7
భూగర్భ జలాల్లో కాలుష్యాన్ని గుర్తించేందుకు మరింత విస్తృతంగా నమూనాలు సేకరించడం, నైట్రేట్ కలుషితానికి కారణమవుతున్న మురుగునీటి లీకేజీలను అరికట్టడం, సెప్టిక్ ట్యాంకుల నిర్వహణను మెరుగుపరచడం, వ్యవసాయ రసాయనాల వినియోగాన్ని నియంత్రించడం వంటి చర్యలు అవసరమని పరిశోధకులు సూచిస్తున్నారు.
“`9
