కృత్రిమ మేధ (ఏఐ) విషయంలో ప్రతి దేశానికీ తన సొంత దిశను, సాంకేతిక వ్యవస్థను రూపొందించుకునే హక్కు ఉందని భారత విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ అన్నారు. 81వ ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశంలో మాట్లాడిన ఆయన.. ఆయా దేశాల జాతీయ లక్ష్యాలు, ప్రాధాన్యతలకు అనుగుణంగా సొంత ఏఐ మోడళ్లను అభివృద్ధి చేయడంతో పాటు వాటి వినియోగ వ్యూహాలను రూపొందించుకోవచ్చని పేర్కొన్నారు. 0
ఏఐ మానవ సాధికారత, ఆర్థిక అభివృద్ధి, పెద్ద స్థాయిలో సమస్యల పరిష్కారానికి మార్పును తీసుకురాగల సాంకేతికతగా భారత్ చూస్తోందని జైశంకర్ తెలిపారు. ఈ ఏడాది ఫిబ్రవరిలో భారత్ నిర్వహించిన ఏఐ ఇంపాక్ట్ సమ్మిట్లో ఈ అంశంపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిపుణులు, ప్రముఖులు చర్చించిన విషయాన్ని ఆయన ప్రస్తావించారు. గ్లోబల్ సౌత్తో భారత్ భాగస్వామ్యంలో ఏఐకి కీలక స్థానం ఉంటుందని స్పష్టం చేశారు. 1
సాంకేతికత అందుబాటును మరింత ప్రజాస్వామ్యీకరించాల్సిన అవసరం ఉందని జైశంకర్ పేర్కొన్నారు. టెక్నాలజీ విస్తరిస్తున్న కొద్దీ ఇతర దేశాల ప్రయోజనాలు, అభిప్రాయాలను గౌరవించే విధానం కూడా బలోపేతం కావాలని అన్నారు. ప్రపంచీకరణ నేపథ్యంలో ఆర్థిక, రాజకీయ సమతుల్యతలో మార్పులు కనిపిస్తున్నాయని.. అదే సమయంలో సాంస్కృతిక పరస్పర అవగాహనను కూడా ముందుకు తీసుకెళ్లాల్సిన అవసరం ఉందని చెప్పారు. 2
గ్లోబల్ సౌత్ ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలను కూడా జైశంకర్ ప్రస్తావించారు. ఆహారం, ఇంధనం, ఎరువులు, ఆర్థిక వనరుల భద్రతకు సంబంధించిన ‘4ఎఫ్ సంక్షోభం’ తీవ్రంగా ఉందన్నారు. వాతావరణ పరిస్థితులు, ఎరువుల కొరత, ధాన్యం రవాణాలో అడ్డంకులు వంటి పరిణామాలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయని తెలిపారు. గ్లోబల్ సౌత్ పారిశ్రామికీకరణ హక్కును మార్కెట్ పరిమితులు, అసమాన వాణిజ్య విధానాలు దెబ్బతీస్తున్నాయని పేర్కొన్నారు. 3
ఆశలు కల్పించాల్సిన సాంకేతిక పురోగతి కొన్ని సందర్భాల్లో ఆందోళనకు కారణమవుతోందని జైశంకర్ అన్నారు. ముఖ్యంగా ఏఐ దుర్వినియోగం పక్షపాతాలను మరింత పెంచుతూ, పరస్పర గౌరవాన్ని దెబ్బతీసే ప్రమాదం ఉందని పేర్కొన్నారు. ఏఐతో పాటు ఆహారం, ఇంధనం, వాణిజ్యం, అనుసంధానం, వాతావరణ మార్పులు, అభివృద్ధి వంటి అంశాల్లో గ్లోబల్ సౌత్ దేశాల మధ్య మరింత సహకారం అవసరమని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. 4
